Je DGA wil vanmiddag weten wat een prijsverhoging met de marge doet, en jij bouwt daarvoor weer een Excel-bestand dat daarna niemand meer opent. Voor zo'n vraag die je één keer krijgt is een artifact het beste gereedschap dat je hebt, terwijl je maanddashboard gewoon in je rapportageomgeving blijft.
Dat onderscheid bepaalt of AI je werk scheelt of je een tweede set cijfers oplevert.
Een artifact maakt van een losse vraag een hulpmiddel dat de ander zelf bedient
Een artifact is een zelfstandig stuk werk dat Claude naast het gesprek opent: een document, een diagram, een dashboard of een klein interactief hulpmiddel. Zo omschrijft Anthropic het in het Help Center. Je vraagt erom in gewone taal en stuurt het in hetzelfde gesprek bij.
Het gaat snel. In een recente test kwam er uit één opdracht in een paar minuten een dashboard met zes tabbladen op de rapportagecijfers van een productiebedrijf, met de formules achter de grafieken erbij.
Voor finance zit de winst in het hulpmiddel dat je anders zelf in elkaar zou zetten.
Rekenvoorbeeld. Je DGA overweegt 4 procent prijsverhoging op 2.400.000 omzet met 38 procent brutomarge. Jij laat een artifact bouwen met twee schuifjes: de prijsverhoging en het deel van de klanten dat afhaakt. Haakt 5 procent af, dan stijgt de brutomarge van 912.000 naar 957.600. Haakt 10 procent af, dan zakt ze naar 907.200. Het omslagpunt ligt dus net onder de 10 procent.
Je DGA schuift zelf, ziet waar het omslagpunt ligt en belt je niet voor elk scenario terug. Na het gesprek mag het hulpmiddel weg.
Met een actieve MCP-koppeling haalt het artifact de cijfers zelf op
Je hoeft de cijfers er niet in te plakken. Sinds juli 2026 kan een artifact MCP-koppelingen aanroepen en bij elke keer openen zelf data ophalen uit een gekoppeld systeem, aangekondigd door Anthropic. MCP is de open standaard waarmee een AI-assistent een verbinding legt met de plek waar je gegevens staan.
Voor jou betekent dat een artifact dat op je echte administratie rekent in plaats van op een export van vorige week. Je bouwt het scenario één keer en de cijfers eronder lopen mee.
Let wel op de grenzen. De koppeling werkt alleen op betaalde abonnementen, en een artifact dat publiek gedeeld wordt mag de koppeling niet gebruiken. Dat laatste is voor finance eerder een zegen dan een beperking.
Wie een gedeeld artifact opent, ziet zijn eigen cijfers of een foutmelding
Een artifact dat live uit gekoppelde systemen leest, gedraagt zich anders dan je verwacht. Deel je het, dan gebruikt elke kijker zijn eigen toegang. Mist hij de toegang tot een bron, dan staat op die plek een foutmelding in plaats van jouw cijfers. Dat staat in de deelhandleiding van Anthropic.
Voor het prijsschuifje maakt dat niets uit. De aannames zitten in het hulpmiddel zelf, dus iedereen ziet hetzelfde.
Voor maandcijfers ligt dat anders. Jij hebt rechten op alle administraties van de groep, je vestigingsmanager op één. Openen jullie hetzelfde artifact, dan kijken jullie naar verschillende totalen, en dat merk je pas als de cijfers in het MT langs elkaar heen lopen.
Je maanddashboard vraagt elke maand dezelfde definities voor iedereen
Een losse vraag mag elke keer anders beantwoord worden. Je maandcijfers mogen dat nooit.
Wat brutomarge is, welke intercompany eruit gaat en welk budget ernaast staat, leg je één keer vast en gebruik je twaalf maanden lang. Een artifact dat uit een vraag ontstaat, leidt die keuzes opnieuw af uit hoe de vraag gesteld is. Een MCP-koppeling verandert daar niets aan: de cijfers zijn vers, de definities worden nog steeds per gesprek bedacht.
Rekenvoorbeeld. Een groep met drie BV's belast 120.000 managementfee door van de holding naar de werkmaatschappijen. Jij rekent de brutomarge van de groep zonder die fee. Je salesmanager vraagt zijn eigen artifact om de marge per BV en krijgt die met de fee erin. Beide sluiten aan op de boekhouding, en het MT heeft twee marges.
Het vaste dashboard hoort daarom op de plek waar de consolidatie, de definities en de rechten al geregeld zijn. Daar kijkt iedereen naar dezelfde tegel.
De losse vraag krijgt een artifact, de maandcijfers houden hun vaste plek
De verdeling is eenvoudig. Krijg je een vraag één keer, laat er dan een artifact voor bouwen en gooi het daarna weg. Komt een cijfer elke maand terug in het MT, dan hoort het in je rapportage.
Kies deze week één losse vraag van je DGA of een budgethouder en probeer het. Laat je maanddashboard staan waar het staat.
Die vaste kant is waar we bij Smartbooks aan bouwen: dashboards met tabellen, grafieken en KPI-tegels, met het budget naast de realisatie. Zelf werk ik met de Smartbooks MCP-koppeling in Claude: de rapportage blijft op haar vaste plek, en de losse vraag trek ik ernaast in een artifact, op dezelfde cijfers.
Tot donderdag,
Jaap